Giảm trừ gia cảnh 2026: mức mới cho bản thân và người phụ thuộc

Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh chính thức tăng theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15. Đây là tin vui với người làm công ăn lương, vì giảm trừ tăng đồng nghĩa thu nhập tính thuế giảm, số thuế phải nộp ít đi. Bài viết tổng hợp mức mới, điều kiện, hồ sơ và minh họa bằng ví dụ cụ thể để bạn dễ áp dụng.

Giảm trừ gia cảnh 2026 là gì?

Giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ khỏi thu nhập trước khi tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Khoản này gồm hai phần: giảm trừ cho bản thân người nộp thuế và giảm trừ cho người phụ thuộc. Mục đích là đảm bảo phần thu nhập dùng để trang trải nhu cầu sống cơ bản không bị đánh thuế.

Mức giảm trừ gia cảnh mới 2026

Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, áp dụng từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ mới như sau:

Lưu ý: Mức mới chỉ áp dụng từ kỳ tính thuế 2026, không hồi tố. Khi quyết toán thuế cho năm 2025, bạn vẫn dùng mức cũ 11.000.000 đ/tháng (bản thân) và 4.400.000 đ/tháng (mỗi người phụ thuộc).

Giảm trừ người phụ thuộc: ai được tính?

Không phải ai trong gia đình cũng được tính là người phụ thuộc. Đối tượng phổ biến gồm:

• Con dưới 18 tuổi; hoặc con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
• Con đang theo học (đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề) không có thu nhập hoặc thu nhập thấp trong ngưỡng quy định.
• Vợ/chồng, cha mẹ (gồm cha mẹ đẻ, cha mẹ vợ/chồng) hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc thu nhập rất thấp.
• Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang trực tiếp nuôi dưỡng.

Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế trong năm tính thuế. Nếu hai vợ chồng cùng đi làm, một người con chỉ được khai cho cha hoặc mẹ, không khai trùng.

Hồ sơ và thủ tục đăng ký người phụ thuộc

Để được giảm trừ, bạn cần đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế (thường qua bộ phận nhân sự/kế toán nơi làm việc). Hồ sơ cơ bản gồm:

• Tờ khai đăng ký người phụ thuộc theo mẫu.
• Giấy tờ chứng minh quan hệ: giấy khai sinh, sổ hộ khẩu/giấy xác nhận cư trú, giấy đăng ký kết hôn, hoặc giấy tờ tương đương.
• Mã số thuế người phụ thuộc (đăng ký để được cấp nếu chưa có).
• Với con đang đi học: thẻ sinh viên hoặc giấy xác nhận của nhà trường. Với người khuyết tật: giấy xác nhận khuyết tật.

Bạn nên đăng ký sớm trong năm. Khoản giảm trừ được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng và được điều chỉnh lại khi quyết toán nếu cần.

Giảm trừ gia cảnh ảnh hưởng tới thuế như thế nào?

Công thức tính thuế TNCN với người làm công ăn lương:

Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập chịu thuế − Bảo hiểm bắt buộc − Giảm trừ bản thân − Giảm trừ người phụ thuộc

Sau đó áp biểu thuế lũy tiến từng phần lên thu nhập tính thuế. Biểu thuế TNCN 2026 (theo Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15) rút còn 5 bậc, tính trên thu nhập tính thuế mỗi tháng:

Vì là lũy tiến từng phần, mỗi phần thu nhập chịu một thuế suất riêng, không lấy toàn bộ thu nhập nhân với một mức.

Ví dụ tính cụ thể

Anh Nam có tổng thu nhập chịu thuế 30.000.000 đ/tháng, nuôi 1 người phụ thuộc (1 con nhỏ). Tiền lương đóng bảo hiểm bằng lương thực nhận. Người lao động đóng bảo hiểm bắt buộc tổng 10,5%.

• Bảo hiểm bắt buộc: 30.000.000 × 10,5% = 3.150.000 đ
• Giảm trừ bản thân: 15.500.000 đ
• Giảm trừ 1 người phụ thuộc: 6.200.000 đ
• Thu nhập tính thuế = 30.000.000 − 3.150.000 − 15.500.000 − 6.200.000 = 5.150.000 đ

Thu nhập tính thuế 5.150.000 đ nằm trọn trong bậc 1 (đến 10 triệu, thuế suất 5%):

• Thuế TNCN phải nộp = 5.150.000 × 5% = 257.500 đ/tháng

Nếu vẫn áp mức giảm trừ cũ (bản thân 11.000.000 đ, người phụ thuộc 4.400.000 đ), thu nhập tính thuế sẽ là 30.000.000 − 3.150.000 − 11.000.000 − 4.400.000 = 11.450.000 đ, kéo theo số thuế cao hơn đáng kể. Có thể thấy mức giảm trừ mới giúp giảm rõ rệt số thuế phải nộp.

Bạn muốn áp ngay con số của mình? Hãy dùng công cụ tính thuế TNCN sau giảm trừ để nhập thu nhập, số người phụ thuộc và xem kết quả từng bậc tự động, khỏi phải tính tay.

Những lưu ý quan trọng

• Mức giảm trừ mới áp dụng cho kỳ tính thuế 2026 trở đi; quyết toán năm 2025 vẫn dùng mức cũ.
• Khai trùng người phụ thuộc giữa hai người nộp thuế có thể bị truy thu khi cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu.
• Giảm trừ chỉ áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú.

Bài viết mang tính tham khảo, giúp bạn nắm nhanh quy định và ước tính sơ bộ. Với trường hợp phức tạp (nhiều nguồn thu nhập, thu nhập không thường xuyên), bạn nên đối chiếu văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan thuế để có kết quả chính xác.

Tính thử thuế TNCN sau giảm trừ →